Gece Yatmaz Sabah Kalkmazlar İçin 11 Kurtuluş Çaresi

Hafta içi bir gün. Sabah saat 9:30. İş dünyası mesaiye başladı. Haftalardır geceyi gündüze katıp uğraşıtığınız projeyi teslim ettiniz. Birkaç düzeltme ricası için müşteriniz telefonda. Siz ise henüz uykuda. Saatler öğlene yaklaşırken telefonda bilmem kaç kayıp çağrı. Müşteri sinir küpü, siz ise uykuda. Çünkü bu sefer de yeni projenizin ön çalışmalarıyla uğraştınız sabaha kadar. Nasılsa burası homeoffice. Saat 8 sularında uykuya yeni kavuşmuşken, odanıza dalıp, sizi yakalayacak bir patron yok. Öğleden sonra uyandığınızda, “sabah toplantım vardı, size dönemedim” gibi bir bahaneyle kızgın müşterinizi yatıştırmaya çalışacaksınız. Sonra kafayı toparlayıp, tekrar iş başına dönene kadar, saat yine gece yarısını bulacak.

Geceyi ayakta geçirip, öğlene kadar uyuyan freelancerlar arasında, sabah uykusu esnasında çalan telefona bakmadan önce, ses kontrol yapıp, birkaç öksürükle boğazındaki yeni uyanmış sesi temizleyerek müşterisine sanki iş başındaymış gibi konuşup sonra da yarım kalan rüyayı tamamlamak için cumburlop yatağa dalan tipler de var. Bu bir nebze daha sorumlu bir davranış. Eğer arandığı zaman ulaşılabilen bir freelacersanız ve müşterileriniz bu durumdan ve onlara verdiğiniz hizmetten mutluysa, hangi saatte ne yaptığınız önemli değil. Önemli olan sizin yaşam kaliteniz. Çalışma saatleri ve uyku düzeni birbirine girdiğinde hayatınız zorlaşıyorsa problem var demektir.

Bilim dünyası biyolojik ritmi bozuk, beyni gece saatlerinde daha üretken olan insan tiplerini “Gece kuşu” olarak nitelendiriyor. Halk arasında ise hepimizin aşina olduğu bir deyim var: “gece yatmaz, sabah kalkmaz“. Bu yıllar süren bir alışkanlık olabilir. Hatta erken kalkmayı özleyen kronik bir vaka haline geldiğinizi düşünebilirsiniz. Ama umutsuz olmayın, yine de yapacak birşeyler var.

Güne sabah saatlerinde başlamak için yanıp tutuşan, ama bunu bir türlü beceremeyenler için erken kalkma yöntemleri:

1. Büyük beklentilere girmeyin, herşey yavaş yavaş düzene girecek
Önce uyanmak istediğiniz saati bir hedef olarak yazın bir kağıda. Yatağınızın tam karşısındaki duvara yapıştırın. Hergün kalktığınız saatten yarım saat erken kalkmaya çalışın. Her gün bir önceki günden daha erken kalkın. Hedeflediğiniz saati bulana kadar sürdürün bunu.

2. Erken kalkmak için bir nedeniniz olsun
Erken kalksam ne yapacağım ki? Sorusu cevapsız kaldığında erken kalkmak gerçekten mümkün değil. Erken kalkmak için sağlam bir neden bulun kendinize. Örneğin sadece “artık yeter!” ünlemi bile bir neden olabilir. Bu yetmiyor diyorsanız, sabah güneşin doğuşunu izlemek, öğlen gideceğiniz toplantı için hazırlık yapmak, blogunuza yeni yazı hazırlamak gibi sebeplerle şartlayın beyninizi. Çok büyük bir sebep olmasına gerek yok. Sizi motive etsin yeter.

3. Yorulduğunuz zaman uyuyun
Değişmez bir kural var. Erken kalkmak için erken yatmak gerekir. Bu kural nasıl bir kısır döngüdür böyle! Geceleri harıl harıl çalışan beyninizi durdurup, erken yatamadığınız için bir gece kuşunuz zaten. Erken yatıp, yatağın içinde saatlerce dönüp durmak da var. Kitap okuyayım da uykum gelsin klişesi sürükleyici bir kitabın peşine takılıp sabahı etme tehlikesini de barındırıyor. İlk zamanlarda, erken yatmak yerine yorulduğunuzda yatmayı deneyin. Gün içinde dışarı çıkıp yürüyüş yapmak, spor yapmak gibi bedeninizi yoran faaliyetler yapın. Gece yorgun hissettiğiniz anda, uyku bastırdığı dakikalarda yatağa girin.

4. Kahveden uzak durun
Kahve ya da çay en yakın çalışma arkadaşınız olabilir. Ama onlara biraz ara verme zamanı. Vücut, alınan kafein miktarının yarısını, 6 saat sonra atarmış. Çalışırken kahve içtiğinizde yine de uykunuz gelir,  fakat derin bir uyku uyuma şansı düşer ve uyku kalitesi zarara uğrar. Bilimsel olarak böyle söylüyorlar. Yani kahveyi azaltın, mümkünse uzak durun. Melisa çayı içebilirseniz ne ala. Gevşeyip, uykunuzun geldiğini hissedeceksiniz.

5. Ertesi gün yapacağınız işlerin listesini hazırlayın.
Yapılacak işler listesi erken kalkmanız için sizi motive edecek. İşler dışında neden erken kalkmak istediğinizle ilgili özel durumları da buraya ekleyin. Hatta ertesi gün giyeceğiniz kıyafetleri, sabah kahvaltısında yiğeceğiniz sandviçi bile geceden hazırlayabilirsiniz. Bu size sabah uyandığınızda uyku halinden kurtulmak için yardımcı olabilir.

6. Yattığınız odadaki hava taze olsun.
Pencereler açık uyuyun. Temiz hava, uyku kalitesini artıracak. Tabii hırsızların cirit attığı bir semtte, ya da alt katlarda bir dairedeyseniz bu pek mümkün değil. O zaman iyon yayan hava temizleme cihazlarını deneyebilirsiniz. Bunları yatmadan önce 1-2 saat odada çalıştırıp, iyon etkisi ile odanızın havasını temizleyebilirsiniz.

7. Alarm sesinizi sürekli değiştirip, yataktan uzak bir yere koyun.
Hala çalar saat mi kullanıyorsunuz? Yoksa cep telefonun alarmını mı? Hangisi olursa olsun fark etmez bir kere o alarm sesine kulağınız alıştı mı miladı dolmuş demektir. Alarm sesini sık sık değiştirin ve onu elinizle uzanabileceğiniz bir yerden daha uzağa koyun. Kapatıp yastık altına sokmaktan bıkmadınız mı hala!

8. Uyandığınızda yataktan fırlayın.
Alarmı duyup uyandığınızda, sağa sola dönmeden, yatak içinde saniyeler kaybetmeden yerinizden kalkın. Uyku sizi içine çekmeden kurtulun ondan. Alarmı kapattıktan sonra doğru banyoya gidin. Ellerinizi, yüzünüzü, kulaklarınızı, ensenizi ve dirseklerinizi, üşenmezseniz bir de ayaklarınızı yıkayın. Bu bölgelerdeki akupunktur noktalarını soğuk suyla uyarmak yani buraları ovarak yıkamak bedeninizi uyandıracak.

9. Kendinizi ödüllendirin
Erken kalkmayı başardığınız günler için kendinize bir ödül koyun. Kendinize rutini yakaladığınızda çok istediğiniz bir şeyi yapma sözü verin. Erken kalktığınız her günde elde ettiğiniz ekstra zamanın size neler kazandırdığını sürekli hatırlayın. Bunlar bile başlı başına ödül sayılır.

10. Öğle saatlerinde uyku kaçamağı yapın.
Erken kalkmayı başardığınızda, gün içinde yarım saati geçmeyecek bir uyku molası verin.Öğlen saati bunun için çok uygun. Bu günün kalan yarısı için size enerji verecek.

11.  Arkadaşlarınıza anlatın, kendinizi, değişiminizi takibe alın.
Erken kalkma konusundaki çabanızı herkese anlatın. Erken kalktığınız günlerde herkese “bugün şu saatte uyandım” diye duyurun. Twitleyin, blogunuza yazın, friendfeedden bağırın. Tüm arkadaşlarınıza bu çabanıza destek vermeleri için çağrı yapın. Birilerinin sizi takip ediyor olması size gaz verecek. Hem de kendi değişiminizi gördükçe daha da gayrete geleceksiniz.