Evden Çalışma Konusunda Devlet Neler Yapıyor?

Hükümet, işsizlikle mücadele kapsamında yeni formülleri devreye sokmaya hazırlanıyor. Devlet Personel Başkanlığı ‘esnek çalışma’ sistemi için altyapı hazırlığı yaparken, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı da ABD ve AB’deki yöntemleri mercek altına aldı. Sendikalar ise çalışma barışının  bozulacağı gerekçesiyle tepkili.

Ekonomik krizler ve işsizlik, hem devletleri hem de çalışanları yeni formüller üretmeye yöneltti. ABD ve AB ülkeleri başta olmak üzere dünyanın birçok yerinde yaygınlaşan alternatif çalışma yöntemleri, Türkiye tarafından da mercek altına alındı. Devlet Personel Başkanlığı, ‘esnek çalışma’ sisteminin altyapısı için hazırlık yürütürken, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı da, ‘tele çalışma‘, ‘evden çalışma‘ ve ‘iş paylaşımı‘ gibi farklı yöntemleri mercek altına aldı. Türkiye’de de uygulanmasına karşın yasal altyapısı yetersiz olan modellerin, önümüzdeki dönem hızla yaygınlaşması bekleniyor. Sendikalar ise Batı’daki standartlar ve ücretlere ulaşılmadan, bu uygulamaların sıkıntıları daha da artıracağı görüşünde. İşte, Türkiye’de de rağbet gören istihdam modelleri:

‘TELE ÇALIŞAN’LAR İŞ BAŞINDA
Çalışma Bakanlığı AB Koordinasyon Dairesi Başkanlığı’nın araştırmasına göre, AB ülkelerinin tümünde ‘tele çalışma’ yöntemi yaygınlaşıyor. En çok tele çalışan, Çek Cumhuriyeti ile Danimarka’da. Bu ülkelerde yaklaşık yedi çalışandan biri düzenli olarak tele çalışmayla istihdam ediliyor. Belçika, Hollanda, Lüksemburg, Norveç gibi ülkelerde de model oldukça yaygın. Macaristan ise ‘tele çalışma’nın yaygınlaştırılması için yasal düzenleme bile çıkarttı.

İŞ PAYLASIMI GELiYOR
Ağırlıklı olarak işçiyle işveren arasında bir anlaşma çerçevesinde yürütülen ‘evden çalışma’ da AB’de yasal düzenlemelere tabi. Slovenya’da işverenin, ‘evden çalışma’ fiili olarak başlamadan önce ilgili kuruluşlara bilgi vermesi gerekiyor. Ücret konusunda da taraflar arasında anlaşma imzalanıyor. İşin maliyeti işçi tarafından ödenirse, işçinin tazminat hakkı doğuyor. ‘Evden çalışanlar’la ‘tele çalışanlar’, şirket temelli çalışanlarla aynı sendikal haklara sahip. Evden çalışma, haftada 40 saati aşamıyor. Litvanya’da, iş için kullanılacak ekipman ve iletişimin sağlanması, öncelikle işverenin görevi.

İŞVERENİN FORMÜLÜ
Krizle birlikte Türkiye’nin de aralarında olduğu ülkeler ‘iş paylaşımı’ formülünü gündemlerine aldı. Sistem, tam gün süreli bir işin ve onun sağladığı yararların, birden fazla işçi tarafından paylaşılmasına dayanıyor. Tam gün niteliğindeki bir iş, birkaç işçi tarafından, günün belirli saatlerinde sırasıyla işe gelinerek yapılıyor. Bu iş için öngörülen ücret ve sosyal haklar da, işçiler arasında paylaştırılıyor. İşi paylaşanların her biriyle işveren arasında ayrı ayrı sözleşme yapılıyor. ABD ve AB ülkelerinde yaygın olan bu yöntem, krizle birlikte Türkiye’de işverenin önerdiği formüllerden biri haline geldi.

‘ESNEK ÇALIŞMA MODELİ’
Çalışma Bakanlığı tarafından mercek altına aldığı alternatif çalışma yöntemlerine paralel olarak Devlet Personel Başkanlığı da, ‘esnek çalışma modeli’ için hazırlık yürütüyor. Kurumun Stratejik Planı’nda, bu konuda bir altyapının hazırlanacağı vurgulanıyor. Esnek çalışmaya ilişkin, yabancı ülke uygulamaları, unvan sayıları, istihdam edilecek personel sayısı ve mevzuat konularında araştırma yürütülüyor.

YENİ İŞKOLLARI
Son yıllarda Türkiye’de de giderek yaygınlaşan bazı ‘evden çalışma’ ve ‘tele çalışma’ işleri şunlar:

  • Yabancı dil, matematik, Türkçe dersleri gibi konularda özel ders vermek
  • Ev yemekleri hazırlayarak satmak
  • Tur, düğün gibi etkinlikleri organize etmek
  • İnternet üzerinden iş kurmak, kadın, çocuk, alışveriş gibi konularda web sitesi oluşturmak
  • E-ticaret sitesi oluşturarak şirketlerin sizi yönlendireceği kurumlara yasal başvurularda bulunmak
  • Şirketlerin basın ve halkla ilişkiler faaliyetleri çerçevesinde bağlantılar kurmak
  • Takı tasarım işleri yaparak internet üzerinden pazarlamak
  • Emlakçılık işleriyle ilgilenmek
  • Grafik tasarım ve çizimlerle yapılabilecek işler
  • Kitap editörlüğü, redaktörlük yapmak.